OPEN BRIEF AAN DE INFORMATEUR 5 januari 2026
Mevrouw Rianne Letschert, informateur,
De Tweede Kamer
t.a.v. Bureau Woordvoering kabinetsformatie
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
Geachte mevrouw Letschert, De Buurt Bestuurt, voorvechter van een gezonder Laak, een kwetsbare wijk in Den Haag, doet een dringend beroep op u als Informateur. Reden is de nu al tekortschietende gezondheidszorg voor hen die dat het hardst nodig hebben. Wij vinden het huidige systeem als veroorzaker van gezondheidsverschillen terug in de oratie van november 2025 ‘Strijd voor Gezondheid’ van Prof.dr. Hedwig Vos, hoogleraar Huisartsgeneeskunde Universiteit Leiden*). Prof. Vos is ook bij ons appel betrokken. De publicatie van september 2025 ‘Dit kost ons de Zorg’ van Danka Stuijver bevestigt dit beeld). Dit is ook de ervaring van in Laak in 2025 praktiserende huisartsen. De opdracht zou zijn om in deze fase van de formatie uitgebreid stil te staan bij de zorg. Wij slaan alarm over het gebrek aan kennis bij de bij de formatie betrokken politici over en het gebrek aan aandacht voor de maatschappelijke impact van de problemen in de gezondheidszorg. Niet politieke moed en daadkracht zijn nodig, maar kennis van de praktijk van de gezondheidszorg in het algemeen, en die voor kwetsbare mensen in het bijzonder. In wijken als Laak, waarvan er zovele zijn in Nederland, is het risico van sociale deformatie levensgroot. Dit is m.n. manifest in de impact van armoede op gezondheid. Maatschappelijk geïsoleerde, zorg mijdende mensen, met als consequentie een slecht gebit, als afspiegeling van hun gezondheid. Dat is de realiteit! Zorg die aansluit bij de behoeften van de patiënt, op de juiste plek, op het juiste moment, met een goed afgewogen inzet van mensen en middelen is daarom urgent: Passende Zorg. 2 ‘Toegankelijke gezondheidszorg’ is geen garantie voor de beste zorg voor groepen als kwetsbare patiënten met meerdere ziektes tegelijk, mensen met diverse culturele achtergronden en mensen met overlappende kwetsbaarheden, zoals vrouwengezondheid en mensen met overgewicht *). Een slogan als ‘de gezondste generatie ooit’: investeren in preventie, welzijn, sport, bewegen en een gezonde leefstijl’, illustreert, dat de formerende partijen werkelijk geen flauw idee hebben van wat daarvoor nodig is en hoever de generaties in zwakke wijken nog van dit doel verwijderd zijn. Voor zover preventie meetbare effecten zou hebben, is het ‘een illusie, dat gezondheid maakbaar, meetbaar en optimaliseerbaar zou zijn’).
Met inachtneming van de 10% bijdrage van het medisch domein aan gezondheid, moet betere gezondheid worden bereikt door middel
van krachtige samenwerking van het medisch domein met eerstelijnszorg, sociaal domein, burgers, zorgverzekeraars en overheden. De samenleving zelf genereert intussen, van onderop, netwerken van gezondheidsinitiatieven van burgers-bewoners, zoals het afgelopen Gezondheidscongres in Laak over deze thema’s ***).
De overheid dient zich hiertoe te verhouden. Het is zaak, dat u als informateur, de formerende partijen de maatschappelijke realiteit onder ogen laat zien van een gezondheidszorg, die in het huidige systeem tekortschiet. Zorg is een keten met als kenmerk afhankelijkheden in onderlinge samenhang.Los van andere risico’s krijgen juist de meest kwetsbaren nu al niet de juiste zorg. Alleen als zij dit falen erkennen, dat in essentie een aanslag is op de waardigheid van ons bestaan, ontstaat er nieuw perspectief op rechtvaardige zorg voor iedereen.
Met vriendelijke groet,
Kees Berenbak en Tom Nathans De
Buurt Bestuurt